W Tomawie w województwie łódzkim uruchomiono pierwszą w Polsce naturalną oczyszczalnię ścieków typu francuskiego. Zamiast energochłonnych urządzeń wykorzystuje odpowiednio zaprojektowane filtry obsadzone trzciną i pracę mikroorganizmów. Sam proces oczyszczania odbywa się bez zużycia energii elektrycznej i bez dozowania środków chemicznych. Z instalacji korzysta blisko 250 mieszkańców.
Naturalna Oczyszczalnia Ścieków w Tomawie zdjęcie G. Czapla
Oczyszcza ścieki bez prądu – pierwsza naturalna oczyszczalnia ścieków typu francuskiego działa w Tomawie
Tomawa, wieś położona w województwie łódzkim, w gminie Łęki Szlacheckie, jest pierwszą polską miejscowością, w której uruchomiono innowacyjne rozwiązanie: naturalną oczyszczalnię ścieków typu francuskiego (w technologii Constructed Wetlands). Uruchomiona inwestycja działa bez zużycia prądu oraz dozowania chemikaliów, łącząc niskie koszty eksploatacji z prostą obsługą i naturalnym przetwarzaniem osadu.
„Inwestycja została zrealizowana w ciągu 12 miesięcy od podpisania umowy, obejmującej opracowanie dokumentacji projektowej oraz wybudowanie oczyszczalni ścieków wraz z systemem kanalizacji ciśnieniowej. Zrealizowany projekt obejmuje blisko 250 mieszkańców Tomawy i Tomawy Kolonii”, mówi Grażyna Lasek, wójt gminy Łęki Szlacheckie.
Oczyszczalnia w Tomawie powstała w ramach wsparcia bezzwrotnego ze środków unijnych przyznanych z KPO: „B3.1.1. Inwestycje w zrównoważoną gospodarkę wodno-ściekową na terenach wiejskich.” Wartość całej inwestycji zamknęła się kwotą 4 987 804,88 zł netto – dofinansowanie wyniosło 100%. Projekt w formule „Zaprojektuj i wybuduj” zrealizowała firma RDLS – spółka spin-off Uniwersytetu Warszawskiego.
Oczyszczalnia bez prądu i chemikaliów
Ścieki w nowootwartej oczyszczalni w Tomawie przepływają grawitacyjnie przez dwa kolejne filtry z przepływem pionowym, które zostały obsadzone trzciną. Mikroorganizmy rozwijające się na złożu filtracyjnym usuwają zanieczyszczenia, przy naturalnym wsparciu roślin. Pozwala to całkowicie wyeliminować środki chemiczne, stosowane w tradycyjnych systemach.
„W projekcie oczyszczalni wykorzystano różnicę poziomów terenu, dzięki czemu cały proces oczyszczania odbywa się bez zasilania elektrycznego. W przeciwieństwie do tradycyjnych rozwiązań, oczyszczalnia w Tomawie nie wymaga dmuchaw ani elektrycznych urządzeń napowietrzających. To pierwsza w Polsce instalacja tego typu, która nie zużywa energii elektrycznej w procesie oczyszczania”, mówi Łukasz Rodek z RDLS, spółki spin-off Uniwersytetu Warszawskiego, która zrealizowała inwestycję w Tomawie.
Osady usuwane raz na dekadę
W Tomawie osad ze ścieków, który zatrzymuje się na pierwszym filtrze jest naturalnie odwadniany, mineralizowany, a następnie humifikowany – co oznacza przekształcanie materii organicznej w bardziej stabilne substancje próchniczne. Takie rozwiązanie eliminuje potrzebę regularnego odpompowywania osadu, jego mechanicznego odwadniania i częstego wywozu.
W naturalnych oczyszczalniach ścieków typu francuskiego zebranie nagromadzonego osadu następuje po 10, a czasem nawet po 20 latach eksploatacji, w zależności od obciążenia i warunków pracy oczyszczalni. Osad w formie zhumifikowanej, po spełnieniu stosownych wymogów, można następnie wykorzystywać w rolnictwie. „Brak konieczności używania energii elektrycznej w procesie oczyszczania, prosta obsługa, a do tego zagospodarowanie osadów ściekowych zbieranych na pierwszym filtrze, przekładają się na bardzo niskie koszty eksploatacji. To największa zaleta oraz powód, dla którego wybraliśmy naturalną technologię oczyszczania ścieków”- podsumowuje Grażyna Lasek.
Naturalna Oczyszczalnia Ścieków w Tomawie – Filtr 2 - zdjęcie G. Czapla
Rozwiązanie szeroko stosowane we Francji
Według raportu „Resilience through Nature” organizacji Global Wetland Technology (GWT), we Francji działa już ponad 5800 naturalnych oczyszczalni ścieków, które wykorzystują filtry trzcinowe. To ponad ¼ wszystkich oczyszczalni komunalnych w tym kraju. Tomawa, jako pierwsza polska gmina, przenosi te rozwiązania – idealne dla wsi i miejscowości, które borykają się z problemem braku dostępu do kanalizacji – na rodzimy grunt.
Naturalna Oczyszczalnia Ścieków w Montromant; obok zhumifikowany osad ściekowy, Francja: 250 RLM, oddana do użytku w 1994 r. źródło: Raport GWT
Źródło: materiał prasowy RDLS
Opracował:
Krzysztof Kouyoumdjian, RDLS
Tel. +48 602 429 079; e-mail: k.kouyoumdjian@rdls.p
